Kiona Malinka: ‘Zie thee als ingrediënt en niet als concept’
Before Article
Kiona Malinka thee

Kiona Malinka: ‘Zie thee als ingrediënt en niet als concept’

Kiona Malinka is niet alleen eigenaar van IJssalon Crusio in Bergen op Zoom en Crusio Thee in Tholen, maar ook bezeten van thee. Ze startte vier jaar geleden een eigen label, omdat er geen bestaand merk was dat het verhaal vertelde op de manier zoals zij dat wil doen. Inmiddels bezocht ze 14 landen en werkt ze samen met 65 boeren. ‘Thee heeft een beeldschoon verhaal, maar dat wordt niet gecommuniceerd.’

Naam: Kiona Malinka
Bedrijven: Crusio Thee en IJssalon Crusio

Als je met Kiona Malinka praat over thee, dan vergeet je bijna dat ze ook nog horecaondernemer is. Samen met partner Coen Crusio exploiteert ze Crusio in Bergen op Zoom. Een ijszaak, met – uiteraard – ook veel aandacht voor thee. En koffie, want Kiona werkte in haar zaak als barista.

Thee Kiona Malinka
Foto: Kiona Malinka

Werkte? Je bent niet veel meer bij Crusio?

‘Ik denk dat het in 99 procent van mijn tijd gaat over thee. Dat is zo ontstaan. Ik ben me in de oorsprong van thee gaan verdiepen, omdat er geen bestaand merk was dat in mijn behoefte kon voorzien. De vragen die ik had, konden nergens worden beantwoord. En juist dat verhaal maakt thee zo mooi. Ik wilde op zoek gaan naar die verhalen.’

Hoe heb je die verhalen gevonden? Je bent een vliegtuig ingestapt en naar een theeland gevlogen?

‘Zo is het letterlijk gegaan. Wellicht wat naïef, maar ik ben naar China gevlogen, heb een Jeep en een tolk gehuurd en ben een theeberg opgereden. Ik dacht: na een reis van twee weken weet ik alles. Inmiddels heb ik veertien landen bezocht. Altijd alleen, met een Jeep en een tolk.’

Klinkt inderdaad wat naïef, maar ook avontuurlijk.

‘In China klopte ik aan bij een theeboer, vertelde hem mijn ambities en mocht binnenkomen. Ik dronk thee uit een eierdopje, niet zoals in Europa uit grote glazen, en wist niet wat ik proefde. Thee die de dag ervoor was geoogst, waaraan niets was toegevoegd en die super lekker was. Het voorbeeld dat je thee moet zien als een ingrediënt en niet als een concept. Voeg water toe aan thee en je krijgt iets.’

Inmiddels heb je veertien landen bezocht. Hoe zien je reizen eruit?

‘Meestal ver weg van de bewoonde wereld, zonder wifi en overnachten in een schuur van de boer. Om vier uur opstaan om mee te helpen met het plukken van thee en luisteren naar de verhalen, over de boer en over zijn thee. Die verhalen vertel ik door aan ondernemers en die kunnen het vervolgens delen met hun gasten. Thee heeft een beeldschoon verhaal, maar dat wordt niet gecommuniceerd. Daaraan wil ik bijdragen.’

Waar komt jouw thee vandaan?

‘Door mijn reizen heb ik inmiddels 65 boeren gevonden die thee aan ons leveren. Allemaal hebben ze hun eigen, bijzondere verhaal. Er zijn 80 landen die thee produceren. Er zijn meer dan 10.000 (sub)soorten. Het is een complex ingrediënt dus en daarom is transparantie belangrijk. Ik wil dat realiseren, maar wel op een luchtige manier en vertaald naar de Europese normen. Thee heeft hier toch een andere status dan in landen elders in de wereld. Ik ben ermee begonnen in onze eigen zaak, maar inmiddels lever ik aan horeca in acht landen. Onder andere aan dertig sterrenrestaurants.’

Kiona Malinka thee
Foto: Kiona Malinka

Hoe klinkt het verhaal over thee?

‘Thee is een seizoensproduct en er zijn jaarlijks verschillende oogsten. Daardoor is niet alles jaarrond verkrijgbaar en kunnen er, net als bij wijn, kleine smaakverschillen optreden. De oogsten zijn namelijk niet hetzelfde. Het gaat om het verhaal. Hoe mooi is het als je als ondernemer iets kunt vertellen over de thee die je serveert of de boer die het levert. Het zijn contactmomenten met je gast en die bieden kansen.’

Wat is de status anno 2018?

‘Thee gaat mee in de slipstream van koffie, daar zie je veel positieve ontwikkelingen de laatste jaren. Mensen willen goede koffie, thuis en in de horeca. Met thee zijn we zover nog niet: iedereen kent in zijn of haar dorp de tentjes met goede koffie, maar er is nog bijna niemand die vanwege de goede thee een horecagelegenheid bezoekt. Terwijl er wel steeds meer thee wordt gedronken. Thee bevat geen calorieën, mag je meetellen bij je dagelijkse vochthoeveelheid en bevat stofjes die rust geven. Ter vergelijking: koffie zorgt voor een korte rush, waardoor je een tweede kop wilt, en mag niet worden meegenomen bij het realiseren van je dagelijkse benodigde hoeveelheid vocht.’

Welke adviezen heb je?

‘Help gasten bij hun keuze. Te vaak nog wordt er gezegd: ‘Ach gewoon, doe maar rooibos.’. Rooibos is een kruid, geen thee, en zeker niet gewoon. Kies voor losse thee en vertel over de oorsprong, afkomst et cetera. Zorg ervoor dat je anders bent dan je concullega’s. Met muntthee of gemberthee onderscheid jij je niet meer. Maar als je kiest voor een groene thee als basis en je voegt daar munt, verse gember of aardbeien aan toe, dan wel. Zeef het voor de neus van de gast en hij of zij heeft het idee dat de thee speciaal voor hem of haar is gemaakt. Laat gasten nooit zelf hun thee maken.’

Kiona Malinka thee
Foto: Kiona Malinka

Dat zelf maken gebeurt zo goed als overal. Je kiest een theezakje en bepaalt zelf de sterkte.

‘Mensen doen maar wat als ze hun zakje in het water stoppen. Hoe vaak zie je ze niet dippen. Voor een ondernemer de aanleiding om in contact te komen. Waarom doet iemand dat, is de sterkte voldoende als ze ermee stoppen en welke invloed heeft dat op de smaak? Dit is ook de voornaamste reden geweest om ‘Teamaker’ te lanceren (klik hier voor een video). Deze helpt je bij het zetten van een constante kwaliteit thee. Er is een gemakkelijk te maken receptuur, als ondernemer hoef je enkel de stappen te volgen. Doe de juiste dosering thee in de kan, voeg een vaste hoeveelheid water met een bepaalde temperatuur toe en laat de thee 2 minuten trekken. Het kannetje past op een glas, dat automatisch wordt gevuld. Aan tafel. De gast ziet dat je verse thee gebruikt en heeft het gevoel dat het speciaal voor hem of haar is gezet. Zie het als het maken van een cappuccino. Dat vraagt ook veel handelingen, maar is heel gewoon. In de tijd dat de thee trekt in de Teamaker, kan de cappuccino worden bereid. Er is dan dus geen excuus meer om niets te doen met thee.’

Crusio Thee komt breder beschikbaar in de markt. Wat kun je daarover vertellen?

‘In samenwerking met Sligro krijgt het product thee een kwalitatieve injectie. Er is een basisassortiment met daarin vijf soorten thee die het hele jaar door verkrijgbaar zijn. Daarnaast hebben we drie specials. Een Japanse sencha (nr. 60), die je ook kunt eten. Als je de thee hebt gezet, maak je van de bladeren een heerlijke salade door er sojasaus, rijstazijn en gepofte rijst aan toe te voegen. Heb je direct een mooie thee-spijscombinatie. We hebben nummer 13 met kersenblad. Kruidig, stevig en zoet van smaak. En tot slot Himalaya Gold. Een zwarte thee met gouden kleur en een heerlijke honingtoon. Ondernemers die nog verder willen gaan, kunnen kiezen voor een speciaal pakket met daarin heel exclusieve soorten thee, adviezen van mij, video’s en een training. Dit valt overigens buiten het assortiment.’

Thee is bezig aan een opmars als begeleider van spijs. Dat moet jou goed doen?

‘Ik denk niet dat thee wijn gaat vervangen, want wijn bij een goed diner is heerlijk, maar het voldoet wel aan de vraag naar alcoholvrije alternatieven. Op het hoogste niveau eet je bovendien vaak uitgebreider en wil je niet per se bij ieder gerecht een wijn serveren. Een paar gangen met thee is dan een mooie toevoeging. Speel met de temperaturen. Een lauwwarme thee bij een koud dessert is een gave combinatie. Eerst de thee voor het warme gevoel in je mond en dan het koude dessert. Of een shot witte thee voorafgaand aan de lunch of het diner. Het neutraliseert de smaakpapillen en je verrast er ook nog eens mee. Begin met je eigen ijsthee. Vers en zonder toevoegingen. Met verse citroen bijvoorbeeld. Iedereen lust het en mag het, dus er ontstaat nooit discussie.’

Nog zo’n mooie ontwikkeling: chefs die koken met thee.

‘Met thee koken, is te gek. Met name in het hogere segment zie ik dit steeds vaker. Chefs vinden het ook gaaf, zien het als een uitdaging en toevoeging. Thee is geen product, maar een ingrediënt. Als je het op die manier benadert, dan zijn er heel veel mogelijkheden.’

Meer weten over thee? Meld je dan aan voor de training ‘De culinaire waarde van thee’, die door Kiona Malinka wordt verzorgd in het ZiN Inspiratielab. Je leert hoe je gasten kunt verleiden met thee. Volg deze link voor alle informatie.